मङ्सिर २,काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहको भारत भ्रमणको मिति नजिकिँदै जाँदा तयारी तीव्र पारिएको छ । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र दामोदरदास मोदीको निमन्त्रणामा प्रधानमन्त्री शाह भारतको औपचारिक भ्रमणमा जाँदै हुनुहुन्छ।

भारत भ्रमणको आवश्यक तयारीसँगै भ्रमणका क्रममा हुने द्विपक्षीय तथा प्रतिनिधिमण्डलसहितको भेटवार्तामा प्रस्तुत गरिने एजेन्डालाई ठोस रूप दिन परराष्ट्र मन्त्रालय अन्तिम तयारीमा जुटेको छ । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल कोप सम्मेलनबाट फर्केलगत्तै प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणका एजेन्डालाई अन्तिम रूप दिन मन्त्रालयले मन्त्रालयगत र बहुपक्षीय छलफललाई तीव्र बनाएको छ ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता लोकबहादुर क्षेत्रीले भन्नुभयो, “प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणका एजेन्डा, मितिलगायत अन्य विस्तृत विवरण उपयुक्त समयमा औपचारिक जानकारी गराइने छ ।” भारतसँग जोडिएका संयुक्त तथा सम्भावित नयाँ साझेदारीका विषयलाई एजेन्डामा समावेश गर्न परराष्ट्र मन्त्रालयमा तीव्र गतिमा काम भइरहेको छ । छुटेका विषयवस्तु समावेश गर्ने, भएकालाई सङ्क्षेपीकरण गर्ने, पुनरवलोकन गर्ने र आवश्यक थप परामर्श गर्ने कार्य भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । एक दुई दिनभित्र दुईपक्षीय सहमतिमा भ्रमणको औपचारिक मिति घोषणा गर्ने हुने मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ ।

छलफल हुने सम्भावित विषय

भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहको भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीसँग एकल वार्ता हुने सम्भावना छ । जसमा दुई देशको हितसँगै आपसी साझेदारीलाई दिगो र जनमैत्री बनाउने विषयमा गहन छलफल हुने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

भ्रमणलाई लिएर भारत सरकारका तर्फबाट हालसम्म सार्वजनिक भएको जानकारी अनुसार दुई देशका प्रधानमन्त्रीले जनकपुर–अयोध्या रेलवे सेवाको संयुक्त उद्घाटन गर्नुहुने छ । त्यस्तै काभ्रेस्थित प्रहरी प्रशिक्षण केन्द्रको पनि उद्घाटनको सम्भावना रहेको छ । भ्रमणमा क्रममा सम्पर्क सञ्जाल अन्तर्गत रेलवे, सिधा हवाई उडान र सडक तथा पूर्वाधार निर्माणमा साझेदारी हुने सम्भावना छ । जसलाई तिहारअघि भएको दुई देशको परराष्ट्र सचिवस्तरीय बैठकले समेत अनुमोदन गरिसकेको छ । जस अनुसार दुई देशबिच व्यापार तथा पारवहन, विकास सहयोग, ऊर्जा तथा जनस्तरको सम्बन्ध र भोटेकोशी हिमबाढीपछिको पुनर्निर्माणमा सहयोगका विषयमा दुई देशका प्रधानमन्त्रीले छलफल गर्नुहुने छ ।

ऊर्जा सहकार्यमा यस पटक नेपालको हितमा हुने गरेर भारतले सघाउने पहलको सुरुवात भइसकेको छ । ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठसँग नेपालका लागि भारतीय राजदूतको भेट र त्यसपछि भएका पहल त्यसका उदाहरण हुन् । प्रधानमन्त्रीको सानो प्रतिनिधिमण्डलबाहेक उद्योगी व्यापारीको छुट्टै टोली पनि भारत जाँदै छ ।

नयाँ सरकार बनेपछि प्रधानमन्त्री शाहको छिमेकी मुलुकमा हुन लागेको पहिलो भ्रमण हो । त्यस्तोमा कूटनीतिक चातुर्यता र राष्ट्रिय हितको सिद्धान्तलाई हरेकले ख्याल गर्नुपर्ने पूर्वपरराष्ट्र सचिव डा. मदनकुमार भट्टराई औँल्याउनुहुन्छ । पुराना बल्झिरहने विषयबाहेक देश र जनताको दीर्घकालीन हित हुने सवालमा साझेदारी गर्न सके भ्रमण सफल हुने उहाँको विश्वास छ । भट्टराईले भन्नुभयो, “राजनीतिक विमर्शले मात्र देशको हित हुँदैन, नेपालमा कम्तीमा पाँच सात वटा उद्योग खोल्ने र लगानीको वातावरण बनाउन सकियो भने देशमा भएको बेरोजगारी र आर्थिक समस्याले राहत पाउने छ भन्ने ख्याल प्रधानमन्त्रीले गर्नु पर्छ ।”

विगतमा जस्तो जाने, हात मिलाउने र घुमेर आउने लम्बेतान प्रवृत्तिभन्दा कृषिमा आधुनिकीकरणसँगै जलस्रोत र ऊर्जाको समुचित उपयोग गर्ने, आधुनिक प्रविधि, नवप्रवर्तन जस्ता विषयमा योजना साटासाट गर्ने विषयमा गहन छलफल गर्नु पर्छ ।

वार्तासँगै हरेक वर्ष कम्तीमा एक पटक सँगै खाना खान भेट हुने वातावरण मिलाउनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो । एक पटक भेटेपछि बर्सौं कुराकानी नगर्ने चलनले समाधान दिँदैन । उहाँले थप्नुभयो, “कहिले कुशीनगरमा, कहिले लुम्बिनीमा, कहिले अयोध्यामा र कहिले जनकपुरमा एक दिन भेट्ने कार्यसूची बनाउन सके निरन्तर वार्ता र छलफलको वातावरण बन्छ ।” त्यसका लागि नेपालको प्रधानमन्त्रीले भारतका प्रधानमन्त्रीलाई प्रस्तावसँगै निमन्त्रणा दिनु पर्छ । अर्को वातावरण भारतले आफैँ बनाउँछ, उहाँले भन्नुभयो ।